Ngày tháng Mục lục

Chương 14 / 22

Người nghe

Khoảng 20 phút đọc

Gần ba năm kể từ hôm anh Bình dắt lên Kon Tum và tôi phiêu bạt qua nhiều vùng đất mới. Tôi về Bình Dương với một cái tuổi đủ để vào xí nghiệp.

Tôi về cái hộp của mẹ, nằm trên gác, sáng mẹ đi làm thì tôi cầm bộ hồ sơ đi. Hồ sơ có bằng lớp chín, giấy khám sức khỏe, sơ yếu lý lịch cô Đẹp viết giùm. Xí nghiệp lớn đầu hẻm treo bảng tuyển nam, tôi vào, chị nhân sự lật hồ sơ, hỏi bằng mười hai đâu. Tôi nói dạ có lớp chín. Chị nói bên chị lấy mười hai, em qua bên gỗ thử. Bên gỗ lấy lớp chín, nhưng hỏi có biết đứng máy không, tôi nói chưa, họ nói đợt này lấy người có tay nghề. Bên may thì chỉ tuyển nữ. Một tuần tôi đi bảy chỗ. Không chỗ nào nói không thẳng, chỗ nào cũng nói để xem, gọi lại sau. Không ai gọi. Bằng lớp chín ở Dĩ An năm ấy không phải là không có giá. Nó chỉ có giá ở những chỗ tôi đã đi qua rồi: lò gạch, rẫy, công trình. Còn cái xí nghiệp có tường có cổng, thứ cả làng tôi đi Nam để tìm, thì tôi đứng ngoài cổng với cái túi hồ sơ.

Chiều tôi về ngồi ở bậc cửa đợi tiếng xe. Không khác gì hồi mười lăm tuổi, chỉ khác là bây giờ cái ba lô có mùi đất sét và cái túi hồ sơ đã mềm góc.

Tối đó tôi gọi về quê. Ba nghe máy. Tôi hỏi ba khỏe không, bà khỏe không. Ba nói khỏe. Tôi nói con về Bình Dương rồi, đang xin việc. Ba nói ừ. Tôi tưởng ba cúp máy như mọi khi. Nhưng ba nói thêm một câu:

– Con Đen chết rồi. Hồi tháng trước. Ba chôn nó trên đồi.

Rồi ba đưa máy cho bà. Bà kể nó già rồi nằm dưới hiên mấy hôm không ăn. Hôm đó bà tìm nó mà không thấy, cuối cùng thấy nó nằm một góc trong bếp, vậy là nó đi. Bà kể nhẹ như kể chuyện con gà. Tôi dạ dạ, không hỏi thêm. Cúp máy rồi tôi ngồi lại ở bậc cửa. Tôi cảm giác có cái gì đó trong tôi đã mất đi. Tôi buồn nhưng tôi không khóc. Tôi nhớ lại những lúc tôi đi xa về nó vẫn nhảy lên người tôi, nó vẫn nhớ tôi cho dù tôi đã đi cả năm trời. Cũng giống như tôi từng vui khi ba mẹ về vậy. Tôi buồn cho nó vì những ngày chờ đợi tôi về, rồi tôi nhớ lại thời gian tôi chờ đợi ba mẹ. Nhưng có lẽ nó vẫn tốt hơn tôi, tôi nói với các bạn rồi đó. Con Đen nó không biết đếm ngày chờ tôi về, còn tôi thì có. Thế là một người bạn của tôi lại ra đi, tôi không buồn lâu lắm vì ai cũng phải sống tiếp.

Cô Đẹp, chị của ba, người gửi bộ đồ cao su cho ba mẹ năm nào, có đứa con gái tên Hạnh làm công ty ở gần đó, thuê trọ cách chỗ mẹ tôi hai con hẻm. Chị Hạnh lớn hơn tôi bốn tuổi, hồi nhỏ về quê ăn Tết hay dắt qua nhà tôi chơi. Cũng một thời gian tôi không có liên lạc nhiều với chị. Nay mẹ tôi bảo rảnh thì qua chị Hạnh chơi, ở nhà suốt ngày làm gì. Vốn dĩ cũng chưa có gì làm, tôi qua theo lời mẹ.

Phòng chị Hạnh có một người nữa. Một cô gái ngồi xếp bằng trên chiếu, đang cắt cái gì trên tờ báo, tóc dài buộc thấp, áo thun, kính cận. Chị Hạnh giới thiệu: đây là An, bạn chị, đang học năm cuối trên Sài Gòn, xuống chơi. Hai người quen nhau hồi cùng đi xin việc, ngồi đợi phỏng vấn ở một công ty, nói chuyện, rồi thân. Chị An chào tôi, cười, rồi cắt báo tiếp. Cắt mấy mẩu tin về việc làm, kẹp vào một cuốn sổ. Sinh viên năm cuối đang tìm chỗ thực tập.

Tôi ngồi đó cả chiều. Ba người nói chuyện linh tinh, chuyện công ty chị Hạnh tăng ca, chuyện giá phòng, chuyện quán cơm nào rẻ. Chị An nói ít, nhưng lúc nói thì hỏi. Hỏi tôi Kon Tum làm gì, lò gạch ra sao, một ngày bưng bao nhiêu viên. Hỏi thật, kiểu người muốn biết chứ không phải hỏi cho có. Tôi kể nồi măng bị chó tha. Chị cười, cười lâu, rồi nói: “Khổ thân.” Không nói thêm gì. Không nói cố lên, không nói rồi sẽ ổn. Chỉ “khổ thân” và cười.

Tối về, chị Hạnh cho tôi số chị An, bảo: “Nó hiền, mày nhắn nó chơi.” Tôi nhắn. Cảm ơn chị hôm nay. Chị trả lời: có gì đâu, hôm nào lên Sài Gòn nhắn chị. Từ đó lâu lâu hai người nhắn tin. Không nhiều. Mười tám hai mươi tuổi thì có gì để nhắn. Hôm nay em đi xin việc chỗ này. Chị thi xong rồi. Em sắp đi Bình Phước cạo mủ. Ừ, đi cẩn thận. Kiểu vậy.

Nhưng mấy tháng sau, có lần lên Sài Gòn nộp hồ sơ, tôi nhắn, và chị ra. Tụi tôi ngồi ở một quán cà phê vỉa hè gần trường chị, ghế nhựa, ly cà phê đá mười ngàn. Và tôi kể.

Tôi không biết vì sao tôi kể. Có lẽ vì chị hỏi, và vì chị không phải ai trong đời tôi. Không phải ba mẹ để lo tôi hư. Không phải bạn lò gạch để cười tôi mơ. Không phải thầy để chấm điểm tôi. Chị là một người quen của chị họ tôi, hơn tôi vài tuổi, đang uống cà phê, và không có lý do gì để đánh giá tôi cả. Mà nếu có thì nó cũng chẳng ảnh hưởng gì tới cuộc sống của tôi. Chẳng sợ nói với ai đó quen biết tôi rồi xì xào sau lưng mình.

Tôi kể tôi từng muốn làm họa sĩ. Tôi kể tôi có một cuốn sổ vẽ trong ba lô, giờ không vẽ nữa. Tôi kể tôi đọc mấy cuốn sách, và tôi nghĩ có ngày tôi viết lại những chỗ tôi đã đi, lò gạch, rẫy cà phê, những người ở đó, vì không ai viết về họ. Tôi kể tôi muốn đi, đi nhiều nơi, không biết đi làm gì nhưng muốn đi. Tôi kể những thứ mà nếu kể với anh Bình thì anh sẽ nói mày điên à, kể với ba thì ba sẽ nói lo mà làm.

Chị An nghe. Chị nghe theo cái cách tôi chưa gặp ở ai. Không gật đầu lấy lệ. Không chen vào kể chuyện của mình. Không khuyên. Thỉnh thoảng hỏi một câu để tôi kể tiếp: “Rồi em định viết kiểu gì?” “Vẽ cái gì nhiều nhất?” Tôi nói xong một ý, chị nói: “Hay đó.” Hoặc: “Ừ, làm đi.” Hoặc không nói gì, chỉ uống cà phê và đợi.

Có lần tôi hỏi thẳng:

– Chị thấy em có làm được không?

Chị nghĩ, rồi nói:

– Chị không biết. Mà em thích thì em làm. Không làm được thì thôi, có sao đâu.

Vậy đó. Chị không nói em làm được. Chị cũng không nói em đừng mơ. Chị nói không biết, và nói có sao đâu. Bây giờ tôi hiểu đó là câu trả lời thật nhất một người có thể cho một đứa mười tám tuổi. Hồi đó tôi chỉ thấy vui vì có người ngồi lắng nghe mình.

Người ta hay nghĩ điều một người trẻ cần là ai đó chỉ đường. Có lẽ đúng, nhưng thực ra tôi ở tuổi mười tám đôi mươi thì chỉ cần ai đó lắng nghe mình, dù thật lòng mà nói thì lúc đó tôi cũng có những ý tưởng khá là “táo bạo”. Táo bạo là từ tôi nghĩ là hơi lấp liếm chút xíu, nếu miêu tả đúng ý theo cách mà người ta hay nói với tôi là khùng khùng điên điên đấy. Nhưng cũng đúng, ý tưởng của người trẻ thì có ai nghe. Ba mẹ nghe để sợ. Bạn nghe để cười. Người lớn nghe để dạy. Còn chị An nghe để nghe. Tôi không biết đó có phải là một cái tài không, hay chỉ là chị là người như vậy, sinh ra như vậy. Nhưng đó là điều hiếm nhất tôi gặp ở một người, và tôi gặp nó ở một cô sinh viên năm cuối ngồi ghế nhựa.

Lần đó, lúc đứng lên, chị mở ba lô lấy ra một cuốn sách, đưa tôi:

– Chị đọc rồi. Em cầm đọc đi, chắc em thích. Khi nào gặp trả.

Tôi cầm. Trang đầu có tên chị và một ngày tháng, viết nghiêng, mực xanh, kiểu sinh viên hay đề tên vào sách để không mất. Tối đó về Bình Dương tôi đọc trên gác, dưới ánh đèn pin, không ngừng được. Một người đi tìm kho báu và những con đường không ai vẽ trước. Nó giống đời tôi đến lạ, tôi cũng không hỏi chị An về cuốn sách này nội dung nó là gì. Nên tôi không có kỳ vọng gì quá nhiều về nó. Bởi vậy khi đọc thì nó vượt xa kỳ vọng của tôi và tôi đọc hết trong hai đêm.

Tôi không trả cuốn sách. Không phải cố ý. Lần sau gặp tôi quên đem, lần sau nữa chị nói giữ đi cũng được, rồi tôi đi Bình Phước, rồi Vũng Tàu, rồi cuốn sách đi theo tôi hết chỗ này chỗ khác. Bìa vàng ngả nâu vì mủ cao su. Tên chị ở trang đầu vẫn còn.

Tại sao tôi lại dành một chương để nói về chị An. Vì tôi nghĩ chị là một người khá đặc biệt. Là một người tôi cảm giác là rất thân và là một “ai đồ” của tôi. Nhưng nếu hỏi tôi biết gì về chị An không thì thực ra rất ít. Tôi biết quê chị quê Đắk Lắk, hay Đắk Nông, một trong hai, tôi hỏi rồi lại quên. Chị học kinh tế gì đó. Chị thích đọc. Chị ít nói về mình, và tôi không hỏi, vì cái thời đó tôi chỉ có mình để kể, chưa biết hỏi người khác. Chị sống thế nào, nhà chị ra sao, chị có ai chưa, tôi không biết. Tôi biết một người qua cái cách người ấy nghe tôi, và chỉ có thế. Nghĩ lại thì cũng lạ: một trong những người tôi quý nhất những năm ấy là người tôi biết ít nhất.

Sau đó tụi tôi vẫn nhắn tin, thưa dần theo năm tháng. Có lúc mấy tháng không nhắn. Có lúc tôi nhắn chị từ một cái lán, một cái chợ, chỉ để nói em ở đây, chị trả lời ừ, cẩn thận. Chị ra trường, đi làm, đổi công ty, tôi biết qua vài dòng. Còn chị có đổi gì không thì tôi kể sau, khi đến lúc.

Còn tôi thì trôi. Những năm sau đó tôi trôi. Từ Bình Dương lên Bình Phước cạo mủ cao su, từ Bình Phước về Vũng Tàu làm cá, từ Vũng Tàu lên lại Bình Dương. Có mấy lần vì tính thật thà quá cũng hại tôi, có lần xin vào xưởng gỗ, người ta không hỏi bằng cấp chỉ hỏi có sợ máy cưa không. Tôi nói có, vì tôi sợ thật. Và bạn đoán xem người ta có nhận tôi vào làm không?

Mỗi nơi một việc, mỗi việc một cái sẹo hoặc một vết chai. Tôi làm lò bánh mì hai tháng, sáng ba giờ dậy nhồi bột. Tôi gặt lúa thuê một vụ ở Tây Nguyên.

Và tôi bị lừa lần đầu.

Đó là việc bốc vác ở kho hàng. Tôi thấy công việc này qua tờ rơi dán ở cột điện trước nhà. Việc bốc vác nhẹ nhàng, từ năm đến hai mươi ký. Ngày làm hai trăm rưỡi tùy theo sản lượng. Thế là tôi đi làm. Việc ở đây thì không cố định một chỗ lúc thì ở kho công ty A lúc thì ở kho bột mì công ty B lúc thì ở kho đường thức ăn gia súc. Vốn là đứa hay thích đi nhiều nên việc này cơ bản là tôi cũng thích trừ mấy việc tôi sẽ kể ở dưới đây. Việc chính của chúng tôi là chuyển bao từ container lên pallet, từ pallet vào kho, từ kho lên xe. Ngày nào bốc bột thì hết ngày người trắng như ma, bụi bột bám vào mồ hôi thành một lớp hồ, tóc cứng lại, mũi thở ra bột. Ngày nào bốc sắn lát thì kho mù như sương, đứng trong đó năm phút là không thấy người cách ba mét. Nhóm tôi làm có tầm bảy người, mỗi người một nơi. Đứa ở Tây Nguyên đứa ở Cần Thơ. Có đứa vào đây làm vì thất nghiệp như tôi, vài người thì làm vì không thích làm ở công ty. Còn một số người thì họ không nói lý do. Nhưng lý do chính thì chắc là do ai cũng cần tiền cả. Chúng tôi làm hai tháng thì được lãnh lương một lần.

Hai tháng sau những lời hứa hẹn. “Mấy chú cứ nghe anh, không ai để mấy chú thiệt đâu”. Mấy đứa chúng tôi háo hức lên lãnh tiền, đồng tiền mà bao nhiêu mồ hôi công sức của chúng tôi làm được. Anh chủ này là một người cao to, dạng cũng khá giang hồ, xăm mình kín tay. Cơ bắp thì phải gấp ba lần tôi hoặc hơn, tôi cứ tưởng tượng người này mà đấm tôi một phát thì chắc tôi nằm viện cả mấy ngày. Tôi gặp ổng, ổng ngồi tính, bấm máy, ghi. Tính rõ lâu, tôi cũng nghĩ bụng.

– Chà, đợt này cũng có một mớ tiền rồi.

Sau đó ổng đưa tôi một xấp tiền mỏng: bốn trăm tám mươi mốt ngàn, không có tờ một ngàn, anh cho thêm một ngàn đủ cho chẵn, bốn trăm tám hai. Tôi đứng đó. Hai tháng, mỗi ngày mười tiếng, năm mươi ký một bao. Anh giải thích: trừ tiền cơm, trừ tiền trừ bao rách. Tôi không có gì để cãi, vì tôi không có giấy tờ gì cả, không ai ký gì với tôi cả. Tôi cầm bốn trăm tám mươi hai ngàn cho hai tháng, đi ra. Anh chủ còn nói: “Có gì quay lại làm nghe em.” Như kiểu ổng đã biết là chúng tôi sẽ nghỉ, và đã quen với điều đó. Tôi thì chưa quen được.

Tôi lững thững đi bộ ra về. Trên đường tôi nghĩ mãi về một ngàn thừa đó. Lừa tôi hai tháng công, rồi tử tế thêm cho một ngàn vì không có tiền lẻ. Tôi không biết gọi cái đó là gì. Bây giờ vẫn không. Chỉ biết là từ đó, ai tử tế với tôi một ngàn là tôi nhìn kỹ lại cái họ vừa lấy.

Sau đợt đó tôi cứ ngồi thẫn thờ trước phòng trọ, vẫn nhìn ra đường.

– Ê cu, sao ngồi thẫn thờ vậy. Anh Chung người trong xóm trọ hỏi tôi.

– Em bị lừa tiền.

Tôi buồn quá, tôi ngồi kể anh nghe về vấn đề bị lừa khi đi bốc vác. Anh Chung thấy cũng thương. Anh bảo, thôi mai đi lên bán hàng rong với anh. Khi mình chẳng còn gì để mất, tôi thấy có một cơ hội. Tôi đồng ý liền với anh.

Sáng hôm sau, mới ba giờ sáng tôi đã thức dậy cùng anh. Ngồi sau chiếc Wave cũ, hai anh em lao đi qua những đoạn đường lộ vắng ngắt, rồi rẽ vào con đường mòn tắt dẫn tới chợ đầu mối. Thường thì người ta hay ngỡ ngàng trước những cảnh tượng đẹp đẽ hoặc những điều mới lạ chưa từng thấy bao giờ. Nhưng trong trường hợp của tôi lúc đó, cái hình ảnh đập vào mắt lại đến sau một thứ khác.Một thứ tệ hơn rất nhiều.

Sau con đường mòn để đi tắt qua chợ đầu mối, cái tôi nhận ra được đầu tiên đó là mùi hôi. Mùi hôi từ cái cống chúng tôi vừa đi qua. Tới gần chợ cái mùi nó lại càng ghê hơn, nó giống mùi một con gì đó chết lâu ngày. Càng chạy vào chợ, đèn càng sáng lên tôi càng nhìn rõ những thứ tạo nên cái mùi ghê gớm đó. Nào là rau cải túi rác, bìa carton và ti tỉ những thứ đập vào mắt tôi, dưới ánh đèn đường buổi tối, cái tôi có thể nhìn rõ, số khác lại không. Nhưng cơ bản là mùi hôi khó chịu.

Tôi và anh Chung lên chợ tầm ba giờ rưỡi. Tầm này bình thường là tôi đang trong giấc ngủ say nồng nhưng ở đây là như một thế giới khác. Người mua, người trả giá, người rao. Có mấy người kéo áo chúng tôi xem rau. Tôi bị choáng ngợp bởi những thứ trước mắt tôi. Sự ngái ngủ đã không còn từ khi tôi vào chợ. Cứ thế tôi đi theo anh Chung như đứa con đi theo mẹ ra chợ.

– Cái này nhiêu tiền?

– Bảy chục.

– Ba chục thôi.

– Đồ thế này mà trả giá gì vậy.

– Thế thôi, không mua nữa.

– Hay sáu chục nhé.

– Anh Chung không trả lời. Anh đi một đoạn, xong anh quay lại.

– Bốn chục bán không?

Cuối cùng sau một hồi giằng co tưởng chừng muốn đánh nhau thì anh Chung mua được với giá năm chục ngàn một ký. Và chuyện trả giá này mọi người ở đây làm nó như cơm bữa. Tôi thì chưa quen với việc này, và đến giờ tôi cũng chưa quen được. Ba mẹ tôi dạy tôi sống tử tế, đâu có lừa gạt hay trả giá như này. Nhưng kệ, tôi cứ đi theo anh Chung mua đồ về bán. Tôi nghĩ anh rủ tôi đi cùng vì thương tôi, chứ tôi nào có năng lực gì trong việc bán hàng này đâu. Tôi lo lắng, tôi sợ khi đứng trước người khác. Một đứa mười tám tuổi và phải đứng đường để bán hàng trong khi nhớ về đám bạn đang còn ngồi trong ghế nhà trường đi học. Tôi cũng thấy phần nào tủi thân.

Chỗ chúng tôi bán nó không phải là cái chợ, thực ra đúng hơn nó là cái đường dẫn vào chợ. Chỗ này thì dành cho những người bán hàng rong như tôi và anh Chung. Sáng trước khi đi bán thì đặt trước một cái bao và cục đá lên ở chỗ lòng đường, để đánh dấu là có người ngồi ở đây. Ai cũng có một hai cái bao riêng. Không đánh dấu thì không có chỗ ngồi. Tôi cũng được anh Chung cho một cái bao chỗ đó. Sáng đi mua hàng về nếu còn sớm thì tranh thủ bán một ít vào buổi sáng. Còn không thì chủ yếu là bán buổi chiều. Vì ở đấy toàn là công nhân, không có nhiều người đi chợ buổi sáng.

Hôm đó là hôm đầu tiên tôi đứng bán hàng. Không nói gì, và không biết nói gì. Tôi thấy mọi người rao hai bó mười lăm ngàn hoặc đại loại vậy. Nhưng mà tôi thì không mở miệng ra được. Tôi vốn nhút nhát từ nhỏ. Vậy là hôm đó nhờ anh Chung mới bán thêm được ít hàng.

Bán được hai ba hôm thì tôi cũng bắt đầu mở miệng được ra, “rau cô ơi”, “mua rau cô ơi”. Thú thật rằng tôi bị ngại, ngại vì cái tiếng nửa miền Trung nửa miền Nam của mình. Thêm nữa tôi cũng sợ ai đó người quen nhìn thấy tôi trong bộ dạng này.

Nhưng cái ngại không thay được cái đói. Tôi cũng làm, làm được hơn một tháng thì tôi quen cô bán thịt bên cạnh, quen cô bán rau ở dưới và quen với cách đứng đường như này.

“Cà chua Đà lạt” “rau xanh nhà trồng” “Ổi đây hai ký mười lăm ngàn, mua nhanh thì còn mà mua chậm thì còn một đống nè bà con cô bác ơi”. Hai câu đầu thì anh Chung bảo tôi nói, câu cuối thì do tôi nghĩ ra. Anh bảo nói vậy cho bán được hàng, vậy thì tôi nói. Chứ thực ra chúng tôi nào biết cà chua đến từ đâu, cứ cái nào rẻ thì mua về thôi. Có điểm anh Chung nói đúng, đó là rau này nhà trồng, mà là nhà cung cấp trồng, còn nhà đó ở đâu thì tôi không biết, tại khách cũng nào đâu có hỏi. Tôi hay rao kiểu như này nhưng nó cũng hiệu quả. Cũng bán được một ít đồ. Hôm thì lời được trăm rưỡi, cuối tuần thì được hơn hai trăm. Không nhiều lắm nhưng cũng không quá là cực. Nghề bán nước bọt này có vẻ cũng hợp với tôi.

Nhưng như tôi nói, trời sinh voi sinh cỏ. Sinh ra đám bán hàng rong như chúng tôi thì cũng sinh ra dân phòng. Chúng tôi là cỏ, mà là cỏ dại, hễ là cỏ dại thì rất khó để diệt sạch. Nhưng cũng không được để chúng nó mọc cao quá. Vậy là tầm một tuần dân phòng lại đi dọn dẹp một lần. Lần nào dân phòng chạy ngang qua là cả dãy cuốn cái bao chạy như vịt. Với kinh nghiệm lùa bò ở quê thì chân tôi chạy khá mượt. Tôi cũng chưa mất mát gì quá nhiều. Vài trái ổi và bó rau, cũng không có gì gọi là to tát. Nhưng sống ở đây thì phải chú ý, sơ hở một chút xíu là không được. Tôi tự tin là mình đã quen với dân phòng ở đây. Lúc mà tôi tự tin nhất là lúc sơ hở nhất.

Két, một chiếc xe máy dừng lại. Tôi cuộn vội cái bao chạy thẳng vào lề. Nhưng có cái còn ở lại. Cái cân, cái đắt giá nhất của một đứa bán hàng rong. Lần “tập kích” này của dân phòng nhanh quá. Hầu như chúng tôi không ai chuẩn bị được gì nhiều. Có cô kia ngồi gần thùng rác nhanh trí đổ hết đồ vào thùng rác. Ấy vậy mà cũng bị lấy ra được. Thế là hầu như bữa đó chỗ chúng tôi ai cũng mất, không mất ít thì mất nhiều. Thường là người nghèo không gặp được may mắn, hoặc là do không may mắn nên nghèo. Ngoài mất cái cân thì tôi còn mất động lực bán hàng nguyên hôm đó. Cái cân giá hơn hai trăm ngàn, mà tôi kể với các bạn rồi đó. Tôi đâu có bán được nhiều tiền lắm đâu. Vậy là tối đó tôi phải mua cái cân mới và về đếm ra thì lỗ mất hai mấy ngàn.

Nhưng đó chưa phải là ngày duy nhất. Sau đợt đó, dân phòng đi quét hầu như mỗi ngày, có ngày đi hai ba lượt. Có lẽ vào mùa cao điểm hay gì đó tôi không rõ, chứ bình thường họ đối xử với chúng tôi cũng giống con người lắm. Vậy mà mấy nay nhìn chúng tôi chẳng khác gì giặc. Họ nghĩ ra đủ cách tập kích mới: lúc phục ở dưới chợ, lúc đón trên chợ, khi đi bộ áp sát phía sau, khi chạy xe kẹp bốn kẹp năm. Chúng tôi thì cứ thấp thỏm tìm cách đối phó.

Vốn dĩ anh Chung cho tôi đi bán kèm vì thấy tôi khổ, chứ tôi nào biết trả giá hay mua bán gì. Anh mua đồ cho tôi bán thì phần của anh cũng bị ít lại. Hơn một tuần bị dí liên tục, tôi bắt đầu thấy ngại và áy náy với anh. Tôi thở dài nhìn anh Chung rồi bảo:

– Anh ơi, em đầu hàng.

Có người hỏi sao làm nhiều việc thế, mấy ông hay viết truyện kiểu mày là hay kể láo lắm nè. Chứ làm gì mà làm lắm nghề thế.

Thì tâm sự với các bạn đó là lúc đó tôi không có bằng cấp. Ai rủ gì làm nấy, và đó là thật. Nhưng còn một cái thật nữa tôi không nói: tôi đi làm sớm, không được học tiếp như đám bạn, và trong tôi có một chỗ tự ti không lấp được. Nên tôi cố học từ việc, việc gì cũng học, coi như bù vào chỗ trống ấy. Mỗi việc mới là một bài mới. Tôi là học sinh giỏi mà không có trường, nên tôi lấy hết mọi nơi làm trường.

Và trong ba lô, cuốn sách chị An cho mượn đi theo tôi hết những chỗ ấy, chưa trả được vì chưa gặp lại. Bìa vàng ngả nâu vì mủ cao su. Tôi vẫn đọc. Đọc gì có được thì đọc, đọc để còn có sức mà mơ tiếp. Ai đó nói với tôi sau này rằng đọc sách thay đổi đời tôi. Không hẳn. Có thể tri thức sau này giúp ích cho tôi đấy, nhưng đã là con người thì ai cũng cần ăn trước khi con chữ nuôi được mình. Tôi cũng vậy, nhưng tôi thích đọc vì nó mang lại cho tôi có giấc mơ. Tôi hay nói, tôi là kẻ mộng mơ mà.

Mục lục
  1. Lời tựa4 phút
  2. 1Xứ cát11 phút
  3. 2Mùa hè13 phút
  4. 3Chiếc xe lam7 phút
  5. 4Lá thư10 phút
  6. 5Mái ngói đỏ9 phút
  7. 6Đám tang6 phút
  8. 7Cây khế7 phút
  9. 8Chiếc xe khách màu xanh10 phút
  10. 9Những vị thần8 phút
  11. 10Bộ đồng phục8 phút
  12. 11Phụ hồ6 phút
  13. 12Lò gạch12 phút
  14. 13Sáu mươi hai ký5 phút
  15. 14Người nghe20 phút
  16. 15Hòn đảo6 phút
  17. 16Hai mươi chín10 phút
  18. 17Vân16 phút
  19. 18Đánh đổi24 phút
  20. 19Bỏ thuốc6 phút
  21. 20Nghề bán nước bọt11 phút
  22. 21Ảnh cưới7 phút
  23. 22Ngày tháng8 phút
Tùy chỉnh trang đọc
Cỡ chữ
Giãn dòng
Kiểu chữ
Nền